PPAP Nedir? 18 Eleman, Seviyeler ve Dosyada İstenen Belgeler

PPAP (Production Part Approval Process), Türkçe adıyla üretim parçası onay prosesi, tedarikçinin seri üretime geçmeden önce müşteriye verdiği kanıt dosyasıdır. Dosya, parçanın mühendislik kayıtlarındaki şartları gerçek üretim koşullarında karşıladığını gösterir. Müşteri dosyayı onaylamadan seri sevkiyat başlamaz. Otomotivde bu dosyanın dayanağı AIAG’ın PPAP kılavuzudur ve IATF 16949 madde 8.3.4.4 (ürün onay süreci) müşterinin kabul ettiği onay sürecinin kullanılmasını bekler.

PPAP’ın standarttaki yeri

IATF 16949 madde 8.3.4.4 başlığı “Ürün onay süreci”dir. Müşterilerin özel şartları bu maddeyi PPAP kılavuzuna bağlar. Örneğin GM’in IATF 16949 özel şartları, bu madde için AIAG PPAP kılavuzuna ve kendi tedarikçi kalite şartnamesine uymayı ister. Ford ise kılavuzun üstüne kendi “PPAP özel şartları” belgesini koyar ve belgede kılavuzun madde numaralarını aynen izler.

Bu yüzden PPAP hazırlarken üç kaynağa birlikte bakılır. Önce AIAG kılavuzu, sonra müşterinin özel şartları, en son parça için müşteriyle yazılı olarak mutabık kalınanlar. Kılavuz iskeleti verir, müşteri o iskeletin neresini sıkılaştıracağını söyler.

18 eleman

Kılavuz, dosyanın içeriğini 2.2.1’den 2.2.18’e kadar numaralı 18 eleman olarak sıralar. Numaralar Ford’un yayımladığı PPAP özel şartlarında bu sırayla geçer. Aşağıdaki tablo her elemanın ne olduğunu ve dosyada kanıtın nereden geleceğini gösterir.

No	Eleman	Kanıt genellikle nereden gelir
1	Tasarım kaydı	Çizim ya da model, güncel revizyonuyla
2	Yetkili mühendislik değişiklik belgeleri	Değişiklik bildirimleri ve onayları
3	Müşteri mühendislik onayı	Müşterinin yazılı onayı
4	Tasarım FMEA’sı	Yalnız tasarım sorumluluğu tedarikçideyse
5	Proses akış diyagramı	Proses mühendisliği
6	Proses FMEA’sı (PFMEA)	Proses mühendisliği ve kalite
7	Kontrol planı	Kalite, PFMEA ile uyumlu
8	Ölçüm sistemi analizi (MSA)	Kalibrasyon ve ölçüm laboratuvarı
9	Ölçü sonuçları	Ölçüm raporu, balonlu çizim
10	Malzeme ve performans test kayıtları	Test raporları
11	İlk süreç çalışmaları	SPC verisi, Cpk ya da Ppk hesabı
12	Yetkili laboratuvar belgeleri	Laboratuvarın yeterlilik kayıtları
13	Görünüş onay raporu (AAR)	Yalnız görünüş şartı olan parçalarda
14	Örnek üretim parçaları	Müşteriye gönderilen numuneler
15	Ana numune	Onaylanan referans parça
16	Kontrol aletleri	Fikstür ve mastar kayıtları
17	Müşteriye özel şartlar	Müşterinin kendi listesi
18	Parça Sunum Onay Belgesi (PSW)	Dosyanın özeti ve beyanı

Tabloyu kendi dosyanız için kontrol listesi olarak kullanabilirsiniz. Her satıra bir sorumlu, bir termin ve kanıtın dosyadaki yeri eklendiğinde PPAP hazırlığı bir proje gibi izlenebilir.

Elemanlar arasındaki sıra

Dosya rastgele sırayla doldurulmaz, bazı elemanlar diğerlerinin girdisidir.

1. Tasarım kaydının güncel revizyonu belirlenir. Sonraki her eleman bu revizyona bağlanır.
2. PFMEA, proses akış diyagramından çıkar. Kontrol planı da PFMEA’daki risklere ve özel karakteristiklere göre yazılır.
3. Ölçüm sistemi analizi, ilk süreç çalışmasından önce biter. Ford’un PPAP özel şartları bunu açıkça ister. Ölçüm sistemi güvenilmezse kapasite hesabının hiçbir anlamı kalmaz.
4. İlk süreç çalışması, üretim hızında üretilmiş parçalarla yapılır ve dosyada ölçü sonuçlarıyla birlikte durur.
5. PSW en son doldurulur. Zorunlu eleman eksikken beyan imzalanmaz.

Ölçüm sistemine ilişkin ayrıntılar da müşteriye göre değişir. Ford, Gauge R&R hesabında ANOVA yönteminin kullanılmasını ve sonucun hem toplam değişkenliğe hem toleransa göre raporlanmasını ister. Tolerans değişkenliğinin yüzde 10’unu aşan R&R değerleri için risk değerlendirmesi, yüzde 30’unu aşanlar kabul edilmez. Kendi müşteriniz farklı bir ölçüt yazmış olabilir. Kalibrasyon tarafının nasıl yürütüldüğü için kalibrasyon takibi nasıl yapılır yazısına bakabilirsiniz.

PPAP seviyeleri

Kılavuz, sunum için beş seviye tanımlar. Seviye, müşteriye hangi kanıtın gönderileceğini, hangisinin tedarikçinin dosyasında saklanacağını belirler. Hangi elemanın hangi seviyede gönderilip hangisinin yalnız saklanacağı kılavuzun sunum ve saklama tablosunda (Tablo 4.2) yer alır. Tabloyu kılavuzun kendisinden okumanız gerekir.

Seviyeyi tedarikçi seçmez. Müşteri sözleşmede ya da özel şartlarında belirler. Bu yüzden aynı parça iki ayrı müşteriye giderken iki farklı seviyeyle sunulabilir. Müşteri seviyeyi yazmadıysa kalite mühendisinden yazılı cevap alınır ve cevap dosyaya girer.

Müşterinin seviyeye bağladığı başka şartlar da olabilir. Ford’un 2026 tarihli PPAP özel şartlarına göre PFMEA ve kontrol planı her seviyede Ford ürün geliştirme mühendisliğinin onayından geçer. Seviye 3 ve 5 sunumlarında ayrıca Ford’un tedarikçi teknik destek mühendisi onay verir. Bu ayrım dosya hazırlığının takvimini doğrudan etkiler.

PSW ve müşteri kararı

PSW, dosyanın ilk sayfası gibi okunur. Parça numarası, müşteri parça numarası, değişiklik seviyesi, sunum nedeni, sunum seviyesi ve kuruluşun beyanı burada bulunur. Müşteri kararı da bu belgeye işlenir.

Karar üç biçimde çıkar:

• Onay. Parça seri sevkiyata açılır.
• Şartlı onay. Eksikleri kapatılana kadar sınırlı sevkiyata izin verilir. Ford’un özel şartları, şartlı onay için onaylı bir mühendislik ya da üretim sapması istiyor ve bu sapma sevkiyat izni sayılıyor. Şartlı onayın süresi ya da adedi mutlaka yazılmalıdır, çünkü sınırsız şartlı onay kimseyi korumaz.
• Ret. Dosya eksikleri kapatılarak yeniden sunulur.

Görünüş şartı olan parçalarda görünüş onay raporu PSW ile birlikte gider. Ford’un belgesi bunu açıkça yazar. Laboratuvar belgeleri için de ISO/IEC 17025’e uygunluk istenir, akreditasyon zorunlu tutulmaz.

Sık yapılan hatalar

Dosya sonradan toplanır. PPAP, termine bir hafta kala yapılmaya çalışılan bir derleme değildir. Elemanların büyük kısmı APQP sırasında zaten üretilir. Dosya o üretimin düzenli kaydıdır.

Kontrol planı ile PFMEA birbirini tutmaz. PFMEA’da yüksek riskli görünen bir adım kontrol planında yoksa denetçi ya da müşteri ilk bu farka bakar.

Ölçüm sistemi analizi atlanır. Kapasite çalışması yapılmış ama kullanılan ölçü aleti analiz edilmemişse müşteri çalışmayı kabul etmeyebilir.

Seviye ve müşteri şartı sorulmaz. Önceki projedeki seviye yeni parça için de geçerli sanılır.

Revizyonlar karışır. Çizim revizyonu, kontrol planı revizyonu ve ölçü raporu farklı değişiklik seviyelerine bağlıdır. PSW’deki seviye, eklerdeki seviyeyle tutmaz.

Şartlı onayın sonu izlenmez. Süresi geçen şartlı onay kimsenin takibinde olmadığı için sevkiyat devam eder. Şartlı onay süresi ve adedi takvimde ya da sistemde görünür olmalıdır. Aynı dosyalar tedarikçi tarafında da önem taşır, bu konuyu tedarikçi karnesi nasıl hazırlanır yazısında bulabilirsiniz.

RedQ’da PPAP

RedQ’da PPAP, Ürün Dosyaları bölümündeki PPAP ve PPA ekranından yürür ve Otomotiv paketinde açılır. Yeni dosya açılırken parça numarası, müşteri, müşteri parça numarası, sunum nedeni, değişiklik seviyesi ve sunum seviyesi girilir. Sunum nedeni olarak yeni parça, mühendislik değişikliği, kalıp ya da tezgâh taşıma, proses değişikliği ve alt tedarikçi değişikliği seçilebilir.

Dosya 18 elemanlı listeyle ve sekiz hazır ek başlıkla açılır. Her elemanın zorunlu, isteğe bağlı ya da gerekmiyor durumu seçilen seviyeye göre gelir, seviyeyi değiştirdiğinizde zorunluluk kümesi yeniden hesaplanır. “Seviye kuralları” düğmesi ekranda hangi elemanın neden zorunlu olduğunu gösterir. Müşteriniz kendi başlığını isterse dosyaya elle başlık eklenir. PPA (VDA) teslim kalemleri de aynı dosyanın içinden eklenir.

Kontrol planı ve FMEA elemanları RedQ kayıtlarından doğrulanır, bu iki eleman elle “hazır” yapılamaz. Zorunlu eleman eksikken dosya müşteriye gönderilemez, ekran eksik elemanları listeler. Dosya gönderildiğinde müşteri kararı Onaylı, Şartlı onay ya da Reddedildi olarak işlenir. Şartlı onayda süre ya da adet sınırı girmek zorunludur. PSW Türkçe ya da İngilizce yazdırılır.

PPAP dosyalarınızı bugün nasıl tuttuğunuzu görmek ve RedQ’daki karşılığıyla yan yana koymak için canlı demo isteyebilirsiniz. Redline Quality uzmanlarıyla bugünkü durumu konuşmak için ücretsiz ön analiz talebi bırakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

PPAP nedir?

PPAP, üretim parçası onay prosesidir. Tedarikçi, seri üretime geçmeden önce parçanın mühendislik kayıtlarını ve şartlarını gerçek üretim koşullarında karşıladığını bir dosyayla müşteriye gösterir. Müşteri dosyayı onaylamadan seri sevkiyat yapılmaz.

PPAP dosyasında kaç eleman vardır?

AIAG PPAP kılavuzu 18 eleman sayar. Tasarım kaydından başlar, PFMEA, kontrol planı, ölçüm sistemi analizi ve ilk süreç çalışmasından geçer, Parça Sunum Onay Belgesi (PSW) ile biter. Hangilerinin dosyaya gireceğini sunum seviyesi ve müşteri belirler.

PPAP seviyeleri neye göre seçilir?

Seviyeyi müşteri belirler. Satın alma sözleşmesi ya da müşterinin özel şartları hangi seviyenin isteneceğini yazar. Belirtilmemişse tedarikçi tahmin yürütmez, müşterinin kalite mühendisine sorar.

PSW nedir?

PSW, PPAP dosyasının özet belgesidir. Parça, müşteri, sunum nedeni ve seviye bilgisinin yanında dosyanın şartları karşıladığına dair kuruluşun beyanı bulunur. Müşteri kararını da bu belgeye bağlar.

PPAP ne zaman yeniden sunulur?

Yeni parça, mühendislik değişikliği, kalıp ya da tezgâh taşıma, proses değişikliği ve alt tedarikçi değişikliği yeniden sunum gerektirebilir. Kesin liste müşteriden müşteriye değişir, bu yüzden müşterinin özel şartlarına bakılır.